Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Fonetyka artykulacyjna z fonologią - spec. logopedyczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 03-FAF-12PDL-E Kod Erasmus / ISCED: 09.3 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Fonetyka artykulacyjna z fonologią - spec. logopedyczna
Jednostka: Instytut Filologii Polskiej
Grupy: E-learning - przedmioty Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej
Przedmioty specjalizacji logopedycznej dla DL-FilPol
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 LUB 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: język polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Kierunek studiów:

filologia polska ze specjalnością logopedyczną

Poziom przedmiotu:

I stopień

Cele kształcenia:

1) zapoznanie słuchaczy z podstawową terminologią z zakresu fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego oraz możliwościami wykorzystania tych dziedzin nauki w logopedii;

2) uświadomienie studentom budowy narządów mowy i ich funkcji w trakcie artykulacji;

3) charakterystyka samogłosek i spółgłosek we współczesnym języku polskim w izolacji oraz ich przekształceń w mowie spontanicznej;

4) zapoznanie studentów z normą fonetyczną współczesnej polszczyzny;

5) zrozumienie przez studentów roli cech suprasegmentalnych w komunikacji ustnej;

6) wyjaśnienie studentom zasad transkrypcji fonetycznej w alfabecie międzynarodowym i utrwalenie (doskonalenie) umiejętności odzwierciedlania artykulacji przy zastosowaniu alfabetu slawistycznego;

7) zdobycie przez studentów wiedzy dotyczącej najważniejszych procesów i reguł fonologicznych oraz współczesnego systemu fonologicznego;

8) rozwinięcie umiejętności poprawnego wypowiadania się w mowie w języku polskim.




Rok studiów (jeśli obowiązuje):

I rok

Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji:

Podstawowa wiedza z zakresu gramatyki współczesnego języka polskiego.

Metody prowadzenia zajęć umożliwiające osiągnięcie założonych EK:

warsztaty

Nakład pracy studenta (punkty ECTS):

3

Skrócony opis:

Przedmiot zapoznaje studenta ze szczegółową wiedzą (znacznie wykraczającą poza materiał realizowany w ramach zajęć kursowych z fonetyki na przedmiocie Nauka o współczesnym języku polskim) z zakresu polskiej fonetyki i systemu fonologicznego języka polskiego.

Pełny opis:

1. Fonetyka jako dyscyplina językoznawcza i nauka stosowana – jej znaczenie w logopedii.

2. Budowa, ruchy i funkcje narządów mowy.

3. System wokaliczny współczesnego języka polskiego. Problem samogłosek nosowych.

4. System konsonantyczny współczesnego języka polskiego.

5. Koartykulacja i asymilacje. Podstawowe zasady dystrybucyjne polskiej fonetyki.

6. Norma wymawianiowa współczesnej polszczyzny.

7. Fonetyka suprasegmentalna.

8. Fonetyczna reprezentacja współczesnych tekstów polskich.

9. Przedmiot badań fonologii. Fonologia a inne poziomy języka. Najważniejsze procesy i reguły fonologiczne.

10. System fonologiczny współczesnej polszczyzny. Zapis fonologiczny tekstów mówionych. Znaczenie fonologii w logopedii.

Literatura:

• L. Dukiewicz, I. Sawicka, Fonetyka i fonologia, Kraków 1995 [z serii: Gramatyka współczesnego języka polskiego, red. S. Urbańczyk].

• B. Dunaj, Zasady poprawnej wymowy polskiej, „Język Polski” 2006, z. 3, s. 161-172.

• H. Jadacka, Współczesne błędy wymawianiowe, „Poradnik Językowy” 2006, z. 10, s. 47-52.

• B. Karczmarczuk, Wymowa polska z ćwiczeniami, Lublin 2012.

• L. Madelska, M. Witaszek-Samborska, Zapis fonetyczny. Zbiór ćwiczeń, wyd. VII popr. i uzup., Poznań 2015.

• A. Markowski, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2005 [rozdziały dotyczące normy językowej].

• D. Ostaszewska, J. Tambor, Podstawowe wiadomości z fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Katowice 1999.

• Rentgenogramy, palatogramy, labiogramy [płyta CD firmy Komlogo].

• J. Szpyra-Kozłowska, Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Lublin 2002.

• B. Wierzchowska, Budowa i funkcjonowanie narządów mowy [p. 1-10], w: tejże, Wymowa polska, Wrocław 1979, s. 20-43.

• M. Wiśniewski, Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń 2000.

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu modułu (przedmiotu) i potwierdzeniu osiągnięcia efektów kształcenia słuchacz potrafi:

1) właściwie stosować terminologię związaną ze współczesną polską fonetyką oraz fonologią,

2) znać budowę narządów mowy, rozumieć ich ruchy i funkcje w wytwarzaniu dźwięków mowy,

3) poprawnie charakteryzować samogłoski oraz spółgłoski we współczesnym języku polskim (szczególnie pod względem artykulacyjnym),

4) posługiwać się transkrypcją fonetyczną (zarówno w slawistycznym, jak też międzynarodowym alfabecie fonetycznym),

5) znać i umieć stosować w praktyce normę fonetyczną współczesnej polszczyzny,

6) właściwie rozpoznać i opisać zjawiska z zakresu koartykulacji oraz fonetyki suprasegmentalnej,

7) scharakteryzować system fonologiczny języka polskiego oraz najważniejsze procesy i reguły fonologiczne; zapisać fonologicznie tekst mówiony,

8) właściwie wykorzystać opracowania naukowe podczas zajęć oraz w pracy własnej.

Metody i kryteria oceniania:

• egzamin ustny,

• pisemna praca zaliczeniowa,

• poziom wykazywanej wiedzy z zakresu objętego programem zajęć,

• poziom aktywności w trakcie zajęć,

• obecność na zajęciach (dopuszczalne jest nieusprawiedliwiona nieobecność na jednych zajęciach).

Praktyki zawodowe:

tak (80 h)

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-22 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Skibski
Prowadzący grup: Jolanta Sławek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2019-02-22 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Kaptur, Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska, Jolanta Sławek
Prowadzący grup: Małgorzata Witaszek-Samborska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Małgorzata Witaszek-Samborska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-03-01 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Małgorzata Witaszek-Samborska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.