Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Diagnoza i terapia dyslalii - spec. logopedyczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 03-DTD-22PDL-E Kod Erasmus / ISCED: 09.3 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Diagnoza i terapia dyslalii - spec. logopedyczna
Jednostka: Instytut Filologii Polskiej
Grupy: E-learning - przedmioty Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej
Przedmioty specjalizacji logopedycznej dla DL-FilPol
Punkty ECTS i inne: 3.00 LUB 2.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: język polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Kierunek studiów:

Filologia Polska, specjalność logopedyczna

Cele kształcenia:

Cele modułu kształcenia:

• zaznajomienie słuchaczy z najważniejszymi klasyfikacjami zaburzeń mowy i języka, w tym artykulacji;

• zapoznanie studentów z terminologią z obszaru dyslalii;

• określenie przyczyn konkretnych wad wymowy;

• przedstawienie szczegółowej charakterystyki poszczególnych wad wymowy;

• zaznajomienie studentów ze standardami w postępowaniu diagnostycznym i terapeutycznym z pacjentami z obszaru dyslalii;

• umożliwienie uczestnikom ćwiczeń bezpośredniego kontaktu z pacjentami, u których występują różne wady wymowy;

• zapoznanie studentów z technikami wywoływania głosek;

• zaprezentowanie sposobów utrwalania i automatyzowania u pacjentów prawidłowej artykulacji;

• wskazanie kolejnych etapów pracy korekcyjnej.


Rok studiów (jeśli obowiązuje):

II rok

Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji:

Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych:

• wiedza o zjawiskach fonetycznych i systemie fonologicznym języka polskiego;

• podstawy wiedzy z zakresu diagnozy logopedycznej oraz zaburzeń mowy

i języka.


Informacja o tym, gdzie można zapoznać się z materiałami do zajęć:

Platforma Moodle WFPiK:


http://maius89.maius.amu.edu.pl/~moodleifp/course/index.php?categoryid=10

Metody prowadzenia zajęć umożliwiające osiągnięcie założonych EK:

Wykład i ćwiczenia, praktyczne warsztaty, podczas których studenci poznają konkretne metody i techniki wykorzystywane w terapii logopedycznej wad wymowy.

Nakład pracy studenta (punkty ECTS):

Nazwa modułu (przedmiotu): Diagnoza i terapia dyslalii

Godziny zajęć (wg planu studiów) z nauczycielem 30

Godziny konsultacji 5

Czytanie wskazanej literatury 15

Samodzielne przygotowanie prezentacji na wskazany temat 15

Przygotowanie do egzaminu 15

SUMA GODZIN 80

SUMARYCZNA LICZBA PUNKTÓW ECTS DLA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 3


Pełny opis:

1. Informacje wstępne o przedmiocie:

• omówienie celów i efektów kształcenia w ramach przedmiotu;

• szczegółowe przedstawienie treści programowych;

• zaprezentowanie literatury przedmiotu;

• omówienie warunków zaliczenia i egzaminu.

2. Klasyfikacje zaburzeń mowy i języka:

• pojęcie zaburzeń mowy i języka;

• omówienie najbardziej znanych podziałów zaburzeń mowy i języka wg

L. Kaczmarka, I. Styczek, S. Grabiasa;

• miejsce zaburzeń artykulacji wśród zaburzeń mowy i języka.

3. Pojęcie dyslalii i najważniejsze podziały w obrębie zaburzeń artykulacji:

• znaczenie i etymologia terminu dyslalia;

• wada wymowy a błąd wymowy;

• ilościowe klasyfikacje zaburzeń artykulacji – L. Kaczmarek, A. Pruszewicz;

• jakościowe klasyfikacje zaburzeń artykulacji – I. Styczek, S. Grabias, J. Kania,

B. Ostapiuk;

4. Szczegółowa charakterystyka wybranych klasyfikacji wad wymowy:

• wyjaśnienie i uporządkowanie podstawowych pojęć z zakresu zaburzeń artykulacji: paralalia – substytucja, mogilalia – elizja, dyslalia właściwa – deformacja, zaburzenia paradygmatyczne i syntagmatyczne, uproszczenia, metatezy i epentezy;

• ćwiczenia na materiale praktycznym – szczegółowa charakterystyka występujących w nim zaburzeń artykulacji zarówno na poziomie paradygmatycznym, jak też syntagmatycznym.

5. Diagnoza i terapia dyslalii:

• etiologia wad wymowy;

• praca indywidualna z dzieckiem z wadą wymowy.

6. Diagnostyka dyslalii:

• badanie sprawności narządów artykulacyjnych;

• badanie artykulacji – szczegółowe omówienie kilku kwestionariuszy do badania wymowy (G. Demel, G. Bilewicz i B. Zioło, I. Michalak-Widera, E. Krajna);

• badanie słuchu fonemowego (J. Gruba, E. Szeląg, A. Szymaszek);

• programowanie terapii dyslalii – etapy pracy korekcyjnej.

7. Metody i narzędzia terapii wad wymowy – wybór odpowiednich schematów postępowania:

• procedura, strategie i metody postępowania logopedycznego;

• etapy postępowania logopedycznego w przypadku dyslalii;

• metody stosowane w terapii dyslalii (metoda mechaniczna, m. wzrokowa,

m. fonetyczna, m. słuchowa, m. usprawniania artykulatorów, m. wrażeń dotykowych i czucia skórnego, m. graficzna);

• zasady dydaktyczne w terapii logopedycznej.

8. Zaburzenia słuchu fonematycznego:

• definicje słuchu fonematycznego;

• etapy kształtowania się słuchu fonematycznego;

• wpływ i znaczenie słuchu fonematycznego na rozwój mowy;

• zaburzenia słuchu fonematycznego;

• terapia słuchu fonematycznego.

9. Sygmatyzm:

• pojęcie sygmatyzmu;

• rodzaje sygmatyzmu;

• przyczyny seplenienia i dzieci, sygmatyzm a połykanie;

• terapia sygmatyzmu – omówienie kolejnych etapów pracy korekcyjnej;

• propozycje ćwiczeń w terapii sygmatyzmu.

10. Kappacyzm i gammacyzm:

• czym jest kappacyzm i gammacyzm;

• przyczyny kappacyzmu i gammacyzmu i dzieci;

• terapia tego rodzaju zaburzeń artykulacji – omówienie kolejnych etapów pracy korekcyjnej;

• propozycje ćwiczeń w terapii kappacyzmu i gammacyzmu.

11. Rotacyzm:

• pojęcie rotacyzmu;

• przyczyny nieprawidłowej wymowy głoski [r];

• rodzaje rotacyzmu;

• terapia rotacyzmu – poszczególne etapy pracy korekcyjnej;

• propozycje ćwiczeń do terapii rotacyzmu.

12. Mowa bezdźwięczna:

• czym jest mowa bezdźwięczna?

• przyczyny mowy bezdźwięcznej;

• omówienie kolejnych etapów pracy korekcyjnej;

• utrwalanie i automatyzacja spółgłosek dźwięcznych.

13. Inne zaburzenia artykulacji:

• betacyzm, lambdacyzm;

• deformacje i substytucje w zakresie samogłosek;

• zaburzenia syntagmatyczne (w obrębie struktury wyrazu).

Literatura:

D. Antos, G. Demel, I. Styczek, Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy, Warszawa 1978.

• J. Cieszyńska, Metody wywoływania głosek, Kraków 2003.

• Diagnoza logopedyczna, red. E. Czaplewska, S. Milewski, Sopot 2012.

• A. Domagała, U. Mirecka, Słuch fonemowy. W kierunku kompetencji fonologicznej, „Logopedia” 2002, 32, s. 7-26.

• S. Grabias, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia” 1994, 6, s. 67-22.

• J. Gruba, Test do badania słuchu fonemowego, Gliwice 2012.

• J.T. Kania, Szkice logopedyczne, Lublin 2001.

• E. Krajna, 100-wyrazowy test artykulacyjny, Gliwice 2008.

• Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki , t. 2: Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób dorosłych, red. T. Gałkowski,

G. Jastrzębowska, Opole 2003.

• P. Łobacz, Polska fonologia dziecięca, Warszawa 1996.

• B. Ostapiuk, Zaburzenia dźwiękowej realizacji fonemów języka polskiego – propozycja terminów i klasyfikacji, „Logopedia” 2000, 28, s. 123-144.

• U.Z. Parol, Dziecko z niedokształceniem mowy, Warszawa 1997.

• D. Pluta-Wojciechowska, Dyslalia – mity i rzeczywistość, w: Nowe podejście w diagnozie i terapii logopedycznej – Metoda Krakowska, red. J. Cieszyńska, Z. Orłowska-Popek, M. Kordeno, Kraków 2010, s. 65-83.

• B. Rocławski, Słuch fonemowy i fonetyczny. Teoria i praktyka, Gdańsk 2003.

• H. Rodak, Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa 1994.

• A. Sołtys-Chmielowicz, Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka, Kraków 2008.

• E. Stecko, Sprawdź jak mówię – karta badania logopedycznego z materiałami pomocniczymi, Warszawa 2009.

• I. Styczek, Logopedia, Warszawa 1981.

• I. Styczek, Badanie i kształtowanie słuchu fonematycznego (komentarz

i tablice), Warszawa 1982.

• E. Szeląg, Nowe metody terapii wyzwaniem dla logopedii XXI wieku, „Logopedia” 1999, 26, s. 215-225.

• E. Szeląg, A. Szymaszek, Test do badania słuchu fonematycznego u dzieci i dorosłych, Gdańsk 2006.

• Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR, red. J. Wciórka, Wrocław 2010.

• Zaburzenia mowy, red. S. Grabias, Lublin 2001.

• T. Zaleski, Opóźnienia w rozwoju mowy, Warszawa 2002.

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu modułu (przedmiotu) i potwierdzeniu osiągnięcia efektów kształcenia słuchacz potrafi:

1) omówić najbardziej znane klasyfikacje zaburzeń mowy i języka

2) określić przyczyny wad wymowy u dzieci i osób dorosłych

3) szczegółowo scharakteryzować różne typy wad wymowy

4) wskazać metody i narzędzia postępowania w diagnozie i terapii wad wymowy, a także dokładnie określić kolejne etapy pracy korekcyjnej

5) przedstawić techniki wywoływania konkretnych głosek

z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjenta

6) wskazać sposoby służące utrwaleniu prawidłowej wymowy poszczególnych głosek w mowie spontanicznej

7) przedstawić schemat postępowania logopedycznego dla konkretnego pacjenta – tzw. studium przypadku

Metody i kryteria oceniania:

• znajomość niezbędnej terminologii dotyczącej wad wymowy, a także wewnętrznych podziałów w obrębie tego rodzaju zaburzeń;

• znajomość metod i technik służących korygowaniu i usprawnianiu konkretnych wad wymowy;

• umiejętność praktycznego wykorzystania wiedzy teoretycznej w pracy

z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym;

• umiejętność sprawnego oceniania typu zaburzeń artykulacji oraz planowania kolejnych etapów terapii;

• wartość merytoryczna przygotowanego projektu;

• obecność na zajęciach;

• aktywność w czasie zajęć.

Praktyki zawodowe:

Tak - 80 h.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-22 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Skibski
Prowadzący grup: Jolanta Sławek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2019-02-22 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Warsztat, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Kaptur, Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska, Jolanta Sławek
Prowadzący grup: Jolanta Sławek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Warsztat - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Jolanta Sławek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-03-01 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Jolanta Sławek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.