Historia literatury rosyjskiej

obowiązkowe

kierunek studiów: filologia wschodniosłowiańska

specjalności studiów:

- filologia rosyjska

- filologia rosyjska z filologią angielską

- filologia rosyjska z lingwistyką stosowaną

- filologia rosyjska z filologią ukraińską

I stopień

wprowadzenie i zapoznanie z wybranymi zagadnieniami z historii literatury rosyjskiej X-XIX wieku, życiem i twórczością pisarzy tego okresu, problematyką ideową oraz wartościami artystycznymi ich utworów

przekazanie wiedzy o zjawiskach historyczno-literackich

zapoznanie z wybranymi tekstami literackimi

przygotowanie do analizy dzieła literackiego

wyrobienie umiejętności interpretacji dzieła literackiego

nauka stosowania metod badawczych do analizy tekstu literackiego

utrwalanie umiejętności korzystania z opracowań naukowych i źródeł bibliograficznych

rozwijanie umiejętności komunikacji oraz właściwej postawy i odpowiedzialnego stosunku do zajęć

I rok

nie

Podstawowa wiedza i umiejętności z zakresu historii literatury polskiej i powszechnej oraz ogólnej wiedzy literaturoznawczej.

Wykład z prezentacją multimedialną wybranych zagadnień

Wykład problemowy

Dyskusja

Praca z tekstem

Metoda badawcza (dociekania naukowego)

Demonstracje dźwiękowe i/lub video

Metody aktywizujące (np.: „burza mózgów”, technika analizy SWOT, technika drzewka decyzyjnego, metoda „kuli śniegowej”, konstruowanie „map myśli”)

Praca w grupach

Systematyczny kurs historii literatury rosyjskiej, obejmujący okres od początku piśmiennictwa, poprzez okres oświecenia, romantyzmu do lat 40-tych XIX. Przedstawione zostaną najważniejsze i najbardziej charakterystyczne zjawiska życia literackiego poszczególnych okresów, decydujące o ich specyfice i odmienności, uzasadniające tym samym periodyzację w ramach przyjętego zakresu czasowego. Biografie i dzieła poszczególnych twórców osadzone będą w kontekście wydarzeń politycznych i społecznych, jak również dominujących zjawisk artystycznych.

Literatura staroruska jako jedność typologiczna i jej związki z literaturą ludową i kulturą rosyjską X-XVII wieku

Oświecenie w Rosji

Klasycyzm w literaturze rosyjskiej

Sentymentalizm w literaturze rosyjskiej

Okres poszukiwań literackich na początku XIX wieku (1800-1825)

Preromantyzm i romantyzm w Rosji

Życie i twórczość rosyjskich pisarzy romantycznych (A. Puszkin, M. Lermontow, M. Gogol)

Lata 40-e w literaturze i kulturze rosyjskiej

Życie i twórczość I. Turgieniewa

Zalecana literatura

(DO WYBORU, do wykorzystania podczas przygotowania do egzaminu, zaliczenia, przy pisaniu prac semestralnych/rocznych):

– Literatura rosyjska, pod red. M. Jakóbca, t.1 i 2, Warszawa 1976;

– B. Mucha, Historia literatury rosyjskiej od początków do czasów najnowszych, Wrocław 2002;

– Historia literatury rosyjskiej w zarysie, pod red. A. Semczuka i Z. Barańskiego, Warszawa 1976;

– R. Łużny, Rosyjska literatura ludowa. Podręcznik dla studentów filologii rosyjskiej, Warszawa 1977;

– R. Jakubowski, R. Łużny, Literatura staroruska wiek XI-XVII, Warszawa 1971;

– R. Łużny, Literatura rosyjska i jej kulturowe konteksty, Warszawa 1990;

– L. Suchanek, Preromantyzm w Rosji, Kraków 1991;

– W. Szczukin, Mit szlacheckiego gniazda. Studium geokulturologiczne o klasycznej kulturze rosyjskiej, Kraków 2006;

– W. Serczyk, Kultura rosyjska XVIII wieku, Wrocław 1984;

– M. Straszewska, Romantyzm, Warszawa 1977;

– B. Galster, Mikołaj Gogol, Warszawa 1967

– J. Łotman, Aleksander Puszkin, Warszawa 1990;

– A. Semczuk, Iwan Turgieniew, Warszawa 1988;

– P. Orlow, Russkij sentymentalizm, Moskwa 1997;

– D. Lichaczow, Wielikoje nasledije, Moskwa 1979;

– O. Lebiediewa, Istorija russkoj literatury XVIII w., Moskwa 2003;

– A. Sokolow, Istorija russkoj literatury XIX wieka, pierwaja polowina, Moskwa…

Kanon lektur

­ – Powieść lat minionych (4 fragmenty)

­ – Słowo o pułku Igora

­ – Domostroj (2 fragmenty)

­ – Opowieść o Niedoli Złym Losie

­ – Opowieść o sądzie Szemiaki

­ – M. Łomonosow, Oda na dzień wstąpienia na tron Elżbiety Pietrowny

­ – A. Kantiemir, Do swojego rozumu

­ – G. Dierżawin, Felica, Wielmożam i sędziom

­ – D. Fonwizin, Synalek szlachecki

­ – M. Radiszczew, Podróż z Petersburga do Moskwy (3 fragmenty)

­ – M. Karamzin, Biedna Liza, Wyspa Bornholm

­ – W. Żukowski, Ludmiła, Swietłana, Cmentarz wiejski

­ – I. Kryłow, Bajki (4 bajki)

­ – A. Gribojedow, Mądremu biada

­

– A. Puszkin: Rusłan i Ludmiła, Jeniec Kaukazu, Cyganie, Fontanna Bachczysaraju, Eugeniusz Oniegin, Jeździec Miedziany, Dama pikowa, Opowieści Biełkina, Córka kapitana, Borys Godunow, liryka do wyboru: (Wolność, Czarny szal, Pamiętam cudowne zachwycenie, Kochałem Panią, W głębinie rud syberyjskich, Kindżał, Prorok, Do poety, Jeśli życie Ciebie oszuka, Boże, nie daj mi zwariować, Pomnik dźwignąłem nie ze spiżu)

– M. Lermontow: Demon, Bohater naszych czasów, Maskarada, liryka do wyboru: (Kaukaz, Żagiel, Chmury, Śmierć poety, Borodino, Kindżał, Prorok, Nie jestem Byronem, I smutno i nudno, Kołysanka kozacka, Czy pamiętasz jak żegnaliśmy się…, Oni kochali się tak długo i tkliwie… Ojczyzna , Walerik)

– M. Gogol: Wieczory na futorze koło Dikańki (Jarmark w Soroczyńcach, Noc wigilijna), Mirgorod (Jak pokłócił się Iwan Iwanowicz z Iwanem Nikiforowiczem, Wij) Newski Prospekt, Portret, Szynel, Nos, Rewizor, Martwe dusze)

– W. Dal: Stróż petersburski

– I. Turgieniew: Zapiski myśliwego (Chor i Kalinycz, Jermołaj i młynarka, Bieżyńska łąka), Rudin, W przededniu, Ojcowie i dzieci, Nowizna/Dym

Kanon lektur uzupełniających:

– A. Puszkin, małe tragedie, Połtawa, bajki (3 wybrane)

– M. Lermontow, Pieśń o carze Iwanie Wasylewiczu…

– nowela romantyczna (5 wybranych utworów)

- E. Baratyński: Pierścień

- A. Bestużew-Marliński: Straszna wróżba

- W. Odojewski: Rok 4338, Sylfida, Zjawa, Miasto bez imienia, Życie po śmierci

- A. Pogorielski, Lafertowska Makownica

- O. Sienkowski, Antar

- O. Somow, Podania o skarbach, Wilkołak, Kijowskie wiedźmy

- A. Tołstoj, Upiór

- M. Zagoskin, Niespodziewani goście

– N. Gogol: Zaginione pismo, Staroświeccy ziemianie, Taras Bulba, Pamiętnik szaleńca, Ożenek

– W. Bieliński, Pisma o Puszkinie (3 wybrane)

– I. Turgieniew, Miesiąc na wsi, Szlacheckie gniazdo/Dym

Po zakończeniu modułu i potwierdzeniu osiągnięcia efektów uczenia się student/ka:

zna biografię i twórczość wybranych pisarzy i charakteryzuje w tym kontekście daną epokę literacką

rozumie i prawidłowo stosuje podstawowe terminy z zakresu literaturoznawstwa

rozumie i wyjaśnia istotę oraz mechanizmy funkcjonowania poszczególnych epok literackich

zna i rozumie podstawowe metody analizy interpretacji dzieła literackiego

wybiera właściwe metody interpretacyjne

prawidłowo interpretuje teksty literackie wybranych pisarzy

rozpoznaje treści ideowe oraz charakterystyczne cechy poetyki utworów literackich w szerokim kontekście kulturowym

korzysta ze źródeł bibliograficznych w języku polskim

potrafi w formie ustnej wykazać się umiejętnościami z zakresu analizy działa literackiego

stosuje zdobytą wiedzę w kształtowaniu i wzbogacaniu własnych wypowiedzi ustnych

Kryteria oceniania:

- obecność aktywny udział na zajęciach;

- systematyczne przygotowanie do zajęć;

- wykonywanie ustnych i pisemnych prac domowych i kontrolnych;

- znajomość tekstów utworów literackich zawartych w kanonie lektur.

- posiadanie wiedzy o pisarzu i jego twórczości na tle tendencji społeczno-kulturowych epoki.

- umiejętność analizy tekstu literackiego (tematyka, problematyka, struktura dzieła).

- znajomość artykułów krytyczno-literackich jako elementu analizy dzieła literackiego.

- umiejętność umiejscowienia omawianych utworów literackich w kontekście kultury narodowej i światowej.

- inne (np. systematyczne zaliczanie ewentualnych nieobecności)

- końcowy egzamin ustny (na koniec semestru letniego).

SKALA OCEN:

• bardzo dobry (bdb; 5,0): osiągnięcie przez studenta zakładanych efektów kształcenia obejmujących wszystkie istotne aspekty;

• dobry plus (+db; 4,5): Osiągnięcie przez studenta zakładanych efektów kształcenia obejmujących wszystkie istotne aspekty z pewnymi błędami lub nieścisłościami;

• dobry (db; 4,0): osiągnięcie przez studenta zakładanych efektów kształcenia z pominięciem niektórych mniej istotnych aspektów;

• dostateczny plus (+dst; 3,5): osiągnięcie przez studenta zakładanych efektów kształcenia z pominięciem niektórych istotnych aspektów lub z istotnymi nieścisłościami;

• dostateczny (dst; 3,0): osiągnięcie przez studenta zakładanych efektów kształcenia z pominięciem niektórych ważnych aspektów lub z poważnymi nieścisłościami;

• niedostateczny (ndst; 2,0): brak osiągnięcia przez studenta zakładanych efektów kształcenia.