Przemiany form lirycznych

fakultatywne

Polonistyka w kontekstach kultury

II stopień

- zapoznanie studentów z różnymi formami lirycznymi i ich rozwojem w przebiegu historycznoliterackim;

- wskazanie w poezji polskiej końca XIX, XX i XXI wieku przykładów powyższych form oraz zależności między nimi;

- wykształcenie umiejętności analizowania i interpretacji różnego rodzaju tekstów poetyckich z wykorzystaniem narzędzi teoretycznoliterackich i w powiązaniu z kontekstami metodologicznymi;

- wykształcenie umiejętności budowania tez badawczych z odwołaniem do literatury przedmiotu związanej z kursem.

Przedmiot ma na celu zapoznanie z bogactwem i różnorodnością form lirycznych, począwszy od czasów oświecenia i romantyzmu przez lirykę wczesnego modernizmu aż po eksperymenty poezji dwudziestowiecznej i najnowszej. Szczególnemu oglądowi poddana zostanie liryka po przełomie modernistycznym, polska poezja awangardowa od futuryzmu do neolingwizmu, a także formy i żywioły poezji najnowszej – od liberatury do e-literatury.

Przedmiot obejmuje następujące treści kształcenia:

1. Podstawowe pojęcia teoretyczne: poezja, liryka, wiersz i ich wzajemne zależności; periodyzacja procesu historycznoliterackiego, tradycja literacka w perspektywie intertekstualnej.

2. Problemy genologiczne. Gatunek liryczny w perspektywie poetyki historycznej; przemiany form lirycznych, gatunki multimedialne, „jednorazowego użytku”, ars poeticae.

3. Rozwój form lirycznych w XIX stuleciu: klasycystyczne wzorce i gatunki liryczne; sytuacja gatunków po przełomie romantycznym.

4. Polska liryka nowoczesna po przełomie modernistycznym. Poezja wysokiego modernizmu.

5. Polska poezja awangardowa na tle przemian liryki europejskiej – od futuryzmu do lingwizmu.

6. Formy i żywioły poezji najnowszej – od liberatury do e-literatury.

7. Analiza i interpretacja wybranych utworów poetyckich z uwzględnieniem perspektywy genologicznej i przemian kulturowych.

S. Balbus, Zagłada gatunków, w: Genologia dzisiaj, red. W. Bolecki, I. Opacki, Warszawa 2000.

E. Balcerzan, W stronę genologii multimedialnej, w: Genologia dzisiaj, red. W. Bolecki, I. Opacki, Warszawa 2000.

J. Culler, Nowoczesna liryka: ciągłość gatunku a praktyka krytyczna, w: Odkrywanie moderni-zmu. Przekłady i komentarze, red. R. Nycz, Kraków 2004.

H. Friedrich, Struktura nowoczesnej liryki, Warszawa 1978.

Liberatura, e-literatura i… Remiksy, remediacje, redefinicje, red. M. Górska-Olesińska, Opole 2012.

T. Kostkiewiczowa, Rodzaje i gatunki poezji, hasło w Słowniku literatury polskiego oświecenia, Wrocław 1991.

P. Michałowski, Gatunki i konwencje w poezji, w: Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze, Warszawa 2002.

A. Nasiłowska, Podmiot i liryka, w tejże: Persona liryczna, Warszawa 2000.

R. Nycz, Literatura jako trop nowoczesności. Poetyka epifanii w nowoczesnej literaturze pol-skiej, Kraków 2001.

A. Skrendo, Poezja modernizmu. Interpretacje. Kraków 2005.

Słownik rodzajów i gatunków literackich, pod red. G. Gazdy i S. Tyneckiej-Makowskiej, Uni-wersitas, Kraków 2006.

Słownik literatury polskiej XIX wieku (tu hasła: Liryka w okresie romantyzmu, Liryka w okresie pozywizmu), Wrocław 1991.

Słownik literatury polskiej XX wieku (tu hasła: Język poetycki – teorie i badania, Poezja, Poezja lingwistyczna), Wrocław 1992.

J. Trzynadlowski, Ewolucja liryki, w: Problemy teorii literatury, seria 1, Wrocław 1967.

Po zakończeniu modułu (przedmiotu) i potwierdzeniu osiągnięcia efektów kształcenia student/ka potrafi:

- przedstawić oraz rozpoznać i scharakteryzować różnego rodzaju gatunki liryczne i formy poetyckie od oświecenia po czasy najnowsze na tle procesu historycznoliterackiego;

- usytuować rozpoznane w powyższy sposób zjawiska w szerszych kontekstach kulturowych;

- analizować konkretne teksty poetyckie oraz budować własne tezy interpretacyjne w powiązaniu z tradycją historycznoliteracką oraz przemianami kulturowymi ;

- definiować i poprawnie stosować dla celów analizy oraz interpretacji pojęcia z zakresu poetyki historycznej, genologii oraz wybrane koncepcje teoretycznoliterackie odwołując się do literatury przedmiotu i posługując się odpowiednią terminologią;

- napisać interpretację tekstu poetyckiego powiązaną z problematyką zajęć.

W ramach modułu „Przemiany form lirycznych” ocenie podlegają:

- aktywność i systematyczność pracy studenta, sprawdzana w trakcie dyskusji w grupie prowadzonej na podstawie przeczytanych lektur;

- merytoryczna wartość wypowiedzi formułowanych w trakcie zajęć;

- merytoryczna wartość, metodologiczna oryginalność i kształt językowy obowiązkowej krótkiej pracy pisemnej (ok. 10-15 tys. znaków, 5-8 stron)

- egzamin ustny (opcjonalnie).

Nie dotyczy