Librettologia. Literackie tajniki teatru muzycznego

fakultatywne

Cele modułu kształcenia:

- zdobycie umiejętności rozpoznawania specyficznych cech libretta, definiowanego jako warstwa literacka różnych gatunków dramatyczno-muzycznych,

- zgłębienie teoretycznych założeń libretta jako formy dramatycznej,

- poznanie źródeł i tradycji libretta,

- wypracowanie umiejętności rozpoznawania schematów przedstawieniowych literackich tworzyw, stanowiących podstawę fabularną wybranych arcydzieł dramatyczno-muzycznych,

- zapoznanie ze współczesnymi inscenizacjami omawianych oper (np. Koronacja Poppei Monteverdiego, Cosi fan tutte Mozarta, Carmen Bizeta, Pelleas i Melisanda Debussy’ego, Król Roger Szymanowskiego i Pasażerka Weinberga).

Zestaw lektur dla danej grupy studenckiej ustala osoba prowadząca zajęcia. Wszystkie wykorzystane w trakcie zajęć teksty znajdują się w Bibliotece Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, w Bibliotece Uniwersyteckiej UAM oraz częściowo w systemie MSTeams dla zespołu zajęciowego

Wykład z prezentacją multimedialną wybranych zagadnień, dyskusja, praca z tekstem, metoda ćwiczeniowa, metoda badawcza (dociekania naukowego), metoda warsztatowa, demonstracje dźwiękowe i/lub video.

2

Celem zajęć jest omówienie specyficznych cech libretta, definiowanego jako warstwa literacka różnych gatunków dramatyczno-muzycznych. Będziemy zgłębiać zarówno tajniki teoretyczne tej intrygującej formy dramatycznej, jej arystotelesowskie i anty-arystotelesowskie źródła i tradycje, jak również wspólnie przyjrzymy się schematom przedstawieniowym literackich tworzyw, stanowiących podstawę fabularną wybranych arcydzieł dramatyczno-muzycznych. Omówimy m.in. "Koronację Poppei" Monteverdiego, "Cosi fan tutte" Mozarta, "Carmen" Bizeta, "Pelleasa i Melisandę" Debussy'ego, a także opery współczesne i ich libretta, m.in. "Króla Rogera" Szymanowskiego i "Pasażerkę" Weinberga. Na zajęciach zapoznamy się ze współczesnymi inscenizacjami omawianych oper.

Treści programowe dla przedmiotu:

- librettologia i stan badań nad librettem, spory wokół definicji libretta,

- struktura formalna librett operowych i jego uwarunkowania dramatyczno-muzyczne,

- libretto jako forma dramatyczna,

- epickie dominanty libretta,

- liryczne dominanty libretta,

- teatralno-wizualne aspekty libretta,

- przemiany estetyczno-formalne librett operowych – analiza wybranych arcydzieł.

Zalecana literatura:

A. Gier, Das Libretto. Theorie und Geschichte, Frankfurt am Main 2000.

P. Kamiński, Tysiąc i jedna opera, t.1-2, Kraków 2008 (fragmenty).

J. Starobinski J., Czarodziejki, przeł. M. Ochab i T. Swoboda, Gdańsk 2011 (fragmenty).

Powyższa literatura ma charakter orientacyjny. Zestaw lektur dla danej grupy studenckiej ustala osoba prowadząca zajęcia.

Po zakończeniu przedmiotu i potwierdzeniu osiągnięcia efektów uczenia się student/ka potrafi:

- zanalizować wybrane aspekty estetyczne libretta operowego,

- zastosować specjalistyczną terminologię dotyczącą analizy libretta operowego,

- rozpoznawać i nazywać wybrane parametry formalne libretta operowego,

- wyjaśnić, na czym polegają epickie, dramatyczne i liryczne dominanty libretta operowego,

- wyjaśnić, na czym polega specyfika relacji słowno-muzyczno-obrazowych w libretcie operowym,

- posłużyć się tekstem naukowym dotyczącym libretta i librettologii, streścić i przedstawić jego tezy, zastosować je do własnych analiz,

- wykazać, na czym polega pespektywa librettologiczna w badaniach nad dziełami teatru muzycznego.

Skala ocen:

bardzo dobry (bdb; 5,0): bardzo dobra znajomość omówionych w trakcie zajęć zagadnień, bardzo dobra znajomość wskazanych przez prowadzącego opracowań i artykułów, bardzo dobra umiejętność łączenia określonych zjawisk artystycznych z refleksją dotyczącą libretta operowego i społeczno-kulturowych kontekstów jego funkcjonowania, wysoka świadomość złożonego statusu arcydzieł dramatyczno-muzycznych w kulturze, bardzo dobre umiejętności związane z analizą tekstów poruszających problematykę librettologiczną.

dobry plus (+db; 4,5): jak wyżej, z nieznacznymi niedociągnięciami w zakresie umiejętności związanych z analizą tekstów z zakresu teatru muzycznego.

dobry (db; 4,0): możliwy szerszy zakres niedociągnięć - słabsza znajomość tekstów z zakresu librettologii, słabsza znajomość specyfiki i statusu librett operowych omówionych podczas zajęć.

dostateczny plus (+dst; 3,5): zadowalająca znajomość omówionych w trakcie zajęć zagadnień dotyczących teatru librett operowych, zadowalająca znajomość wskazanych przez prowadzącego opracowań i artykułów, zadowalająca umiejętność łączenia określonych zjawisk artystycznych z refleksją dotyczącą librett operowych i społeczno-kulturowych kontekstów jego funkcjonowania, zadowalająca świadomość złożonego statusu arcydzieł dramatyczno-muzycznych w kulturze, dobre umiejętności związane z analizą tekstów poruszających problematykę librettologiczną.

dostateczny (dst; 3,0): zadowalająca znajomość omówionych w trakcie zajęć zagadnień dotyczących libretta operowego, zadowalająca znajomość wskazanych przez prowadzącego opracowań i artykułów, słabo ukształtowana umiejętność łączenia określonych zjawisk artystycznych z refleksją dotyczącą librett operowych i społeczno-kulturowych kontekstów jego funkcjonowania, słaba świadomość złożonego statusu libretta operowego w kulturze, zadowalające umiejętności związane z analizą tekstów poruszających problematykę librettologiczną.

niedostateczny (ndst; 2,0): niezadowalająca znajomość omówionych w trakcie zajęć zagadnień dotyczących librett operowych, brak znajomości wskazanych przez prowadzącego opracowań i artykułów, brak umiejętności łączenia określonych zjawisk artystycznych z refleksją dotyczącą librett operowych i społeczno-kulturowych kontekstów jego funkcjonowania, brak świadomości złożonego statusu libretta operowego w kulturze, niezadowalające umiejętności związane z analizą tekstów poruszających problematykę librettologiczną.

Kryteria oceniania:

- aktywny udział w zajęciach,

- projekt i/lub kolokwium ustne.