Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Nauka o współczesnym języku polskim

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 03-WJP-21PDL-E Kod Erasmus / ISCED: 09.3 / (0232) Język ojczysty
Nazwa przedmiotu: Nauka o współczesnym języku polskim
Jednostka: Instytut Filologii Polskiej
Grupy: Przedmioty obowiazkowe dla 2 roku programu DL-FilPol
Przedmioty obowiązkowe dla 2 roku DL KlasPol
Strona przedmiotu: http://www.wjp.amu.edu.pl/
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 LUB 4.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: język polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Kierunek studiów:

filologia polska

Poziom przedmiotu:

I stopień

Cele kształcenia:

- przekazanie wiedzy z zakresu gramatyki współczesnego języka polskiego;

- rozwinięcie umiejętności integrowania wiedzy teoretycznej o języku z praktycznym użyciem form gramatycznych;

- rozwinięcie umiejętności samodzielnej pracy z różnorodnymi tekstami, ich językowej analizy;

- zdobycie wiedzy o podstawowych współczesnych metodologiach badań językoznawczych;

- rozwinięcie umiejętności odnoszenia zagadnień z zakresu gramatyki współczesnego języka polskiego do różnorodnych tekstów użytkowych;

- rozwinięcie umiejętności poprawnego wypowiadania się w mowie i piśmie w języku polskim;

- rozwinięcie świadomości językowej, uwrażliwienie na obserwację zjawisk językowych wśród użytkowników języka;

- wypracowanie zdolności działań interdyscyplinarnych (na przecięciu psycholingwistyki, socjolingwistyki, etnolingwistyki, czy neurolingwistyki).


Rok studiów (jeśli obowiązuje):

II rok

Skrócony opis:

Przedmiot (ćwiczenia i wykład) trwa trzy semestry - realizowany jest na pierwszym i drugim roku studiów.

Uczestnictwo w zajęciach na drugim roku jest możliwe wyłącznie po zaliczeniu dwu poprzednich semestrów.

Pełny opis:

Treści kształcenia:

wstęp do nauki o języku,

fonetyka jako dyscyplina językoznawcza,

system wokaliczny i konsonantyczny współczesnego języka polskiego,

koartykulacja i asymilacje,

fonetyka suprasegmentalna – nauka o akcencie,

fonetyczna reprezentacja współczesnych tekstów polskich,

zaburzenia i wady wymowy – podstawowe zagadnienia,

system fonologiczny współczesnej polszczyzny,

części mowy,

morfonologia, klasyfikacje i charakterystyka wymian morfonologicznych,

podstawowe pojęcia z zakresu słowotwórstwa, zasady analizy słowotwórczej,

słowotwórstwo rzeczownika, przymiotnika, przysłówka i czasownika,

formacje słowotwórcze w tekstach odmian współczesnej polszczyzny,

polszczyzna jako język fleksyjny,

fleksja imienna (odmiana rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników),

podstawowe typy koniugacyjne czasowników polskich,

składniowe jednostki wypowiedzi,

rodzaje wypowiedzeń,

stosunek mówiącego do treści komunikatu językowego – modalność,

wyrazy a części zdania,

konotacja i akomodacja składniowa,

części główne (podmiot i orzeczenie) i poboczne (przydawka, dopełnienie i okolicznik) zdania,

wypowiedzenia złożone podrzędnie i współrzędnie; osobliwości w obrębie wypowiedzeń złożonych,

teoria aktów mowy,

funkcje języka i tekstu,

wypowiedzenie a tekst,

organizacja tekstu jako całości ponadwypowiedzeniowej.

Literatura:

- Akty i gatunki mowy, pod red. J. Bartmińskiego, S. Niebrzegowskiej-Bartmińskiej, J. Szudry, Lublin 2004.

- J. Bańczerowski, J. Pogonowski, T. Zgółka, Wstęp do językoznawstwa, Poznań 1982.

- M. Bańko, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa 2002.

- J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, Tekstologia, Warszawa2009.

- R. A. de Beaugrand, W.U. Dressler, Wstęp do lingwistyki tekstu, przeł. A. Szwedek, Warszawa 1990.

- Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.

- B. Boniecka, Składnia współczesnego języka polskiego, Lublin 1998.

- D. Buttler, H. Kurkowska, H. Satkiewicz, Kultura języka polskiego, Warszawa 1971.

- Części mowy, pod red. J. Bartmińskiego, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2003.

- T. Dobrzyńska, Tekst. Próba syntezy, Warszawa 1993.

- L. Dukiewicz, I. Sawicka, Fonetyka i fonologia, w: Gramatyka współczesnego języka polskiego pod red. S. Urbańczyka, Kraków 1995.

- A. Furdal, Językoznawstwo otwarte, Warszawa 1975.

- S. Grabias, Język w zachowaniu społecznym, Lublin 2003.

- Gramatyka komunikacyjna, pod red. A. Awdiejewa, Warszawa – Kraków 1999.

- Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia pod red. Z. Topolińskiej, Warszawa 1984.

- Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia pod red. R. Grzegorczykowej, R. Laskowskiego, H. Wróbla, Warszawa 1998.

- R. Grzegorczykowa, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa 1990 (lub -wyd. nast.) - tu: rozdz. 4. Problemy modalności

- R. Grzegorczykowa, Wykłady z polskiej składni, Warszawa 1996.

- R. Grzegorczykowa, Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, Warszawa 1979.

- R. Grzegorczykowa, J. Puzynina, Słowotwórstwo współczesnego języka polskiego. Rzeczowniki sufiksalne rodzime, Warszawa 1979.

- H. Jadacka, Kultura języka polskiego: fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2007.

- H. Jadacka, System słowotwórczy polszczyzny 1945-2000, Warszawa 2001.

- S. Jodłowski, Podstawy polskiej składni, Warszawa 1976.

- S. Jodłowski, Studia nad częściami mowy, Warszawa 1971.

- R. Kalisz, Pragmatyka językowa, Gdańsk 1993.

- Z. Klemensiewicz, Zarys składni polskiej, Warszawa 1961.

- Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, pod red. E. Tabakowskiej, Kraków 2001.

- L. Madelska, M. Witaszek-Samborska, Zapis fonetyczny. Zbiór ćwiczeń, wyd. V, Poznań 2000.

- T. Milewski, Językoznawstwo, Warszawa 1969.

- A. Nagórko, Zarys gramatyki polskiej, Warszawa 2005.

- D. Ostaszewska, J. Tambor, Podstawowe wiadomości z fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Katowice 1999.

- K. Ożóg, Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku, Rzeszów 2004.

- M. Ruszkowski, Kategorie pośrednie w składni polskiej, Kielce 2001.

- Z. Saloni, M. Świdziński, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa 1998.

- J. Strutyński, Gramatyka polska, Kraków 2005.

- J. Szpyra-Kozłowska, Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Lublin 2002.

- J. Tokarski, Fleksja polska, Warszawa 2001.

- K. Waszakowa, Słowotwórstwo współczesnego języka polskiego. Rzeczowniki z formantami paradygmatycznymi, Warszawa 1993.

- B. Wierzchowska, Fonetyka i fonologia języka polskiego, Wrocław 1980.

- M. Wiśniewski, Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń 2000.

- H. Wróbel, Gramatyka języka polskiego, Kraków 2001.

- Encyklopedia języka polskiego pod red. S. Urbańczyka, wyd. III, Wrocław 1992.

- Encyklopedia językoznawstwa ogólnego pod red. K. Polańskiego, wyd. II, Wrocław – Warszawa – Kraków 1999.

- Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław 1993.

- J. Grzenia, Słownik nazw własnych. Ortografia, wymowa, słowotwórstwo i odmiana, Warszawa 1998.

- Słownik interpunkcyjny języka polskiego z zasadami przestankowania pod red. J. Podrackiego, Warszawa 1994.

- Wielki słownik poprawnej polszczyzny pod red A. Markowskiego, Warszawa 2006.

Efekty kształcenia:

Po zakończeniu modułu (przedmiotu) i potwierdzeniu osiągnięcia efektów kształcenia student:

- zna i właściwie stosuje terminologię związaną ze współczesną polską gramatyką,

- posiada podstawową wiedzę o języku jako systemie oraz języku jako narzędziu komunikacji,

- potrafi poprawnie posługiwać się językiem polskim w mowie i w piśmie,

- potrafi rozpoznawać i charakteryzować różne formy gramatyczne leksemów oraz określone struktury składniowe i tekstowe na podstawie wiedzy teoretycznej o systemie gramatycznym współczesnego języka polskiego,

- potrafi interpretować i analizować różne rodzaje tekstów użytkowych na podstawie wiedzy o systemie gramatycznym współczesnego języka polskiego,

- potrafi powiązać badania językoznawcze z wynikami badań innych dyscyplin naukowych,

- potrafi uzasadnić wybór danej metodologii badań, umie także uogólniać wyniki analiz oraz integrować różne metody,

- potrafi wskazać oraz uzasadnić przyczyny zmian językowych

analizując tekst, potrafi określić jego status gatunkowy, różne funkcje, rolę jako środka komunikacji, tematykę oraz wpływ kontekstu na jego interpretację,

- na podstawie materiałów źródłowych przygotowuje i prowadzi dyskusję, potrafi bronić swoich tez, sporządza prezentację,

- poprawnie wykorzystuje opracowania naukowe podczas zajęć oraz w pracy własnej.

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania (ćwiczenia):

- ocena aktywności w trakcie zajęć;

- ocena prezentacji przygotowanej przez studenta;

- pisemna praca zaliczeniowa;

- egzamin ustny.

Kryteria oceniania (ćwiczenia):

- aktywność w trakcie zajęć (udział w dyskusji i w pracy zespołowej);

- wartość merytoryczna i projekt prezentacji oraz sposób jej przedstawienia;

- sprawność językowa, umiejętność poprawnego posługiwania się językiem polskim zarówno w mowie, jak i w piśmie, umiejętność samodzielnej pracy z różnorodnymi tekstami, ich językowej analizy;

- obecność na zajęciach;

- umiejętność zaprezentowania na egzaminie wiedzy nabytej w ramach przedmiotu oraz poziom tej wiedzy.

Metody oceniania (wykład):

- obecność na zajęciach,

- test pisemny.

Kryteria oceniania (wykład):

- umiejętność zaprezentowania na teście zaliczeniowym wiedzy nabytej w ramach przedmiotu oraz poziom tej wiedzy;

- obecność na wykładach (dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione nieobecności w ciągu semestru);

- aktywność w trakcie wykładu (udział w dyskusji końcowej części wykładu).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Magdalena Graf, Marta Nowak, Karolina Ruta, Małgorzata Rybka, Irena Sarnowska-Giefing, Marta Wrześniewska-Pietrzak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Maria Borejszo, Magdalena Graf, Karolina Ruta, Marta Wrześniewska-Pietrzak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (w trakcie)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Maria Borejszo, Karolina Ruta, Irena Sarnowska-Giefing, Marta Wrześniewska-Pietrzak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.